Spis treści
- Brewiarz czterotomowy Pallottinum – czym jest i co zawiera komplet
- Cena kompletu czterotomowego Pallottinum w 2026 roku
- Kto jest zobowiązany do odmawiania Liturgii Godzin
- Pięć godzin kanonicznych – struktura dnia modlitwy
- Psałterz czterotygodniowy – jak działa rotacja
- Brewiarz a Pismo Święte – czytania biblijne w cyklu rocznym
- Wydania alternatywne – jednotomowy „Liturgia Godzin Wydanie Skrócone”
- Jak nauczyć się odmawiania brewiarza – praktyczne wskazówki
- Konserwacja i przechowywanie czterotomowego kompletu
- Brewiarz cyfrowy vs. drukowany – co wybrać
- Historia czterotomowego wydania Pallottinum
- Najczęściej zadawane pytania
- Czy można odmawiać brewiarz po łacinie?
- Ile czasu zajmuje pełna Liturgia Godzin dziennie?
- Co zrobić, gdy zgubię stronę i nie wiem, gdzie czytać?
- Czy brewiarz można sprzedać lub przekazać?
- Jaka jest różnica między Pallottinum a wydaniem Tynieckim?
- Czy świecki może otrzymać brewiarz w prezencie od parafii?
- Jak rozpoznać oryginalne wydanie Pallottinum?
- Czy Liturgia Godzin zastępuje różaniec lub Koronkę?
Brewiarz czterotomowy Pallottinum – czym jest i co zawiera komplet
Liturgia Godzin w wydaniu czterotomowym opracowanym przez Wydawnictwo Pallottinum w Poznaniu stanowi pełny korpus modlitwy brewiarzowej Kościoła rzymskokatolickiego w języku polskim. Pierwsze polskie wydanie zatwierdzone przez Konferencję Episkopatu Polski i Stolicę Apostolską ukazało się w latach 1982-1988 jako oficjalna realizacja zaleceń Soboru Watykańskiego II zawartych w konstytucji Sacrosanctum Concilium (nr 83-101) dotyczących reformy oficjum.
Komplet czterotomowy obejmuje pełny roczny cykl liturgiczny i jest podzielony według okresów roku kościelnego. Każdy tom ma format ok. 11 x 17 cm, oprawę w skóropodobny materiał (najczęściej czarny, bordowy lub bordowo-czarny), wstążki nawigacyjne (sygnety) w liczbie 5-7 sztuk oraz złocone brzegi. Pojedynczy tom waży ok. 850-950 g i liczy 1500-1900 stron na cienkim papierze biblijnym (gramatura ok. 30-35 g/m²).
Zawartość poszczególnych tomów
- Tom I – Okres Adwentu i Narodzenia Pańskiego (od I Niedzieli Adwentu do soboty po Niedzieli Chrztu Pańskiego) – ok. 1568 stron
- Tom II – Wielki Post i Okres Wielkanocny (od Środy Popielcowej do Niedzieli Zesłania Ducha Świętego) – ok. 1696 stron
- Tom III – Okres zwykły, tygodnie I-XVII – ok. 1808 stron
- Tom IV – Okres zwykły, tygodnie XVIII-XXXIV (do soboty przed I Niedzielą Adwentu) – ok. 1808 stron
Każdy tom zawiera psałterz czterotygodniowy, godziny czytań z lekcjonarzem patrystycznym i hagiograficznym, własne o świętych (proprium sanctorum) na dany okres, części wspólne (commune), oficja za zmarłych oraz dodatki z modlitwami i kantykami biblijnymi.
Cena kompletu czterotomowego Pallottinum w 2026 roku
Ceny kompletu brewiarza czterotomowego utrzymują się w przedziale, który warto analizować w kilku konfiguracjach. Poniższe dane bazują na cennikach księgarni katolickich z marca-maja 2026:
| Wariant oprawy | Cena pojedynczego tomu | Cena kompletu 4 tomów |
|---|---|---|
| Skóropodobna standardowa (czarna) | 240-280 zł | 960-1120 zł |
| Skóropodobna bordowa z futerałem | 290-330 zł | 1160-1320 zł |
| Naturalna skóra licowa | 420-490 zł | 1680-1960 zł |
| Wydanie jubileuszowe (limitowane) | 550-650 zł | 2200-2600 zł |
Bezpośrednio w księgarni Wydawnictwa Pallottinum przy ul. Przybyszewskiego 30 w Poznaniu komplet skóropodobny kosztuje obecnie 1080 zł (cena katalogowa nr 0408). Wysyłka na terenie Polski to ok. 25-35 zł przy paczce o wadze 4 kg.
Gdzie kupić – sprawdzone punkty sprzedaży
- Wydawnictwo Pallottinum – księgarnia online pallottinum.pl, dostawa 2-4 dni roboczych
- Księgarnia św. Jacka (Katowice) – katalog ok. 1090 zł, możliwa rata 4 x 280 zł
- Wydawnictwo Apostolicum (Ząbki) – reprint za zgodą Pallottinum, 1140 zł
- Księgarnia Tyniecka (Benedyktyni) – 1120 zł, gratis bibulka ochronna
- Empik / Allegro – oferty od osób prywatnych (wydania używane) od 600 zł
- Antykwariaty diecezjalne – tomy pojedyncze 80-180 zł (uwaga na stan stronic)
Diakoni i klerycy seminariów duchownych otrzymują w Pallottinum 20% rabat na pierwszy komplet po przedłożeniu zaświadczenia z rektoratu – cena netto schodzi wówczas do ok. 864 zł.
Kto jest zobowiązany do odmawiania Liturgii Godzin
Obowiązek odmawiania pełnej Liturgii Godzin reguluje Kodeks Prawa Kanonicznego (kan. 276 § 2 nr 3) oraz Ogólne Wprowadzenie do Liturgii Godzin (OWLG nr 28-32). Dotyczy on:
- Wszystkich duchownych – biskupów, prezbiterów i diakonów stałych w pełnym wymiarze pięciu godzin kanonicznych dziennie (diakoni przejściowi mają wyjątek dla godziny czytań)
- Członków instytutów życia konsekrowanego – według konstytucji własnych (np. benedyktyni odmawiają całą Liturgię Godzin chórem)
- Stowarzyszeń życia apostolskiego związanych statutami
Jan Paweł II w adhortacji Vita consecrata (1996, nr 95) podkreśla, że Liturgia Godzin „przedłuża w czasie obecność Chrystusa i Jego misterium paschalnego”. Sobór Watykański II w Sacrosanctum Concilium (nr 84) określił ją mianem „głosu samego Chrystusa, który łączy się ze swym Ciałem”.
Świeccy a Liturgia Godzin
Katechizm Kościoła Katolickiego (KKK 1175) wyraźnie zachęca świeckich do uczestnictwa: „Liturgia Godzin ma się stać modlitwą całego Ludu Bożego. W niej sam Chrystus 'pełni nadal swoje funkcje kapłańskie poprzez swój Kościół'”. W parafii w Goliszewie wspólnota Żywego Różańca odmawia Jutrznię w pierwsze piątki miesiąca o godz. 7:30, a Lektorium dorosłych – Nieszpory niedzielne o 17:30 w okresie wielkopostnym.
Pięć godzin kanonicznych – struktura dnia modlitwy
Reforma posoborowa zredukowała liczbę godzin z ośmiu (Officium Divinum tridenckie) do pięciu, zachowując ich charakter chrystologiczny i sanktyfikujący czas:
- Godzina czytań (Officium lectionis) – dawne Matutinum, dowolna pora doby, ok. 25-30 minut. Zawiera dwa czytania: biblijne i patrystyczno-hagiograficzne
- Jutrznia (Laudes) – modlitwa poranna, „pieśń pochwalna nowego dnia”, ok. 15-20 minut
- Modlitwa w ciągu dnia – jedna z trzech: przedpołudniowa (Tertia, 9:00), południowa (Sexta, 12:00), popołudniowa (Nona, 15:00), ok. 8-12 minut
- Nieszpory (Vesperae) – modlitwa wieczorna, ok. 18:00, kantyk Maryi Magnificat (Łk 1,46-55) jako punkt kulminacyjny
- Kompleta (Completorium) – przed snem, kantyk Symeona Nunc dimittis (Łk 2,29-32), ok. 10 minut
OWLG nr 29 zachowuje pierwszeństwo dwóch „kardynalnych” godzin: Jutrzni i Nieszporów, które stanowią „podwójną oś codziennego oficjum” (SC 89a). Suma czasu wszystkich pięciu godzin to średnio 70-90 minut dziennie.
Psałterz czterotygodniowy – jak działa rotacja
Reforma 1971 r. (mocą konstytucji apostolskiej Pawła VI Laudis canticum) wprowadziła rozłożenie 150 psalmów na cztery tygodnie zamiast jednego tygodnia w brewiarzu trydenckim. Zmiana ta odpowiada na postulat Sacrosanctum Concilium nr 91: „Aby rzeczywiście można było zachować w praktyce porządek officium (…), psalmy mają być rozłożone na okres dłuższy niż jeden tydzień”.
Cztery tygodnie psałterza oznacza się rzymskimi cyframi I-IV. W 2026 roku rozpoczynamy:
- 1 stycznia (czwartek po Bożym Narodzeniu) – tydzień I
- 2 lutego (Ofiarowanie Pańskie) – przypada w okresie zwykłym, tydzień IV
- 18 lutego (Środa Popielcowa) – tydzień IV (przerywany przez Wielki Post)
- 5 kwietnia (Niedziela Zmartwychwstania) – tydzień I psałterza wielkanocnego
Psalmy „trudne” (klątwowe), np. Ps 58, 83 czy ostatnie wersety Ps 137, zostały usunięte z cyklu – zachowano 147 psalmów ze 150. Wybór tłumaczy ekumeniczny dialog Kościoła z tradycją żydowsko-chrześcijańską po Soborze.
Brewiarz a Pismo Święte – czytania biblijne w cyklu rocznym
Godzina czytań zawiera dwuletni cykl lektury biblijnej (oznaczony jako Rok I i Rok II). Łącznie w ciągu dwóch lat lektor brewiarzowy przechodzi przez ponad 60% Starego Testamentu i prawie cały Nowy Testament poza Ewangeliami (te zarezerwowane są dla Mszy świętej).
Przykładowy rozkład czytań z Roku I:
- Adwent: Iz 1-39 (Pierwszy Izajasz, proroctwa mesjańskie)
- Boże Narodzenie: Iz 40-55, List do Kolosan, 1 List Jana
- Wielki Post: Wj 1-20, List do Hebrajczyków
- Wielkanoc: Apokalipsa, 1 List Piotra, Dzieje Apostolskie
- Okres zwykły: 1-2 Krl, Hi, Mdr, Iz 56-66, Listy Pawłowe
Konstytucja dogmatyczna Dei Verbum (nr 25) zaleca, by „wszyscy duchowni (…) przez pilną lekturę i staranne studium przylgnęli do Pisma świętego”. Brewiarz realizuje tę zasadę systemowo – codziennie minimum 15-20 wersetów biblijnych w samej godzinie czytań, plus psalmy i kantyki w pozostałych godzinach (łącznie ok. 80-120 wersetów dziennie).
Wydania alternatywne – jednotomowy „Liturgia Godzin Wydanie Skrócone”
Dla świeckich, kandydatów do diakonatu stałego oraz osób w podróży Pallottinum wydaje także wersje skrócone:
| Wydanie | Format | Cena 2026 | Zawartość |
|---|---|---|---|
| Liturgia Godzin – wydanie skrócone | 1 tom, 2200 stron | 290-340 zł | Jutrznia + Nieszpory + Kompleta, cały rok |
| Modlitwa codzienna ludu Bożego | 1 tom, 1600 stron | 180-220 zł | Wybór najważniejszych godzin |
| Monastyczna Liturgia Godzin (Tyniec) | 4 tomy | 1380-1520 zł | Wersja benedyktyńska z dodatkowymi psalmami |
| iBrewiarz / brewiarz.pl | aplikacja | 0 zł / wersja PRO 49 zł rocznie | Pełny tekst zsynchronizowany z kalendarzem |
Wydanie skrócone pomija godzinę czytań i modlitwę w ciągu dnia. Dla świeckich, którzy chcą rozpocząć systematyczną modlitwę brewiarzową, to optymalny wybór – cena jednego tomu odpowiada 25-30% kompletu czterotomowego, a pokrycie liturgiczne wynosi ok. 60% pełnej Liturgii Godzin.
Jak nauczyć się odmawiania brewiarza – praktyczne wskazówki
Najczęstszy problem początkujących to nawigacja między sekcjami – jeden formularz Jutrzni może wymagać otwarcia 4-6 stron w trzech różnych miejscach tomu. Doświadczeni duszpasterze stosują system pięciu wstążek:
- Wstążka 1 (czerwona) – psałterz bieżącego tygodnia i dnia
- Wstążka 2 (zielona) – własne o świętych dnia (proprium sanctorum)
- Wstążka 3 (biała) – okres liturgiczny (proprium de tempore)
- Wstążka 4 (żółta) – części wspólne (commune sanctorum)
- Wstążka 5 (niebieska) – hymny i dodatki
Wskazania dnia (tzw. ordo) publikuje co roku Kuria Metropolitalna – dla diecezji kaliskiej kalendarium 2026 kosztuje 18 zł. Bezpłatną alternatywą jest portal brewiarz.pl prowadzony przez paulinów na Skałce, który podaje skoki strony dla każdego dnia.
Pięć typowych błędów początkujących
- Pomijanie antyfony przed i po psalmie (antyfona „ramuje” psalm chrystologicznie)
- Czytanie wersów psalmu bez pauzy w połowie wersetu (asterysk * wskazuje cezurę)
- Brak żegnania się przy Boże, wejrzyj ku wspomożeniu memu na początku każdej godziny
- Pomijanie kantyku ewangelicznego (Benedictus rano, Magnificat wieczorem, Nunc dimittis przed snem) – są to elementy obligatoryjne
- Nieświadomość, że kompleta sobotnia używa tekstów I Nieszporów Niedzieli – zmienia psalmy
Konserwacja i przechowywanie czterotomowego kompletu
Brewiarz w oprawie skóropodobnej przy codziennym użyciu wytrzymuje ok. 15-25 lat. Klejone grzbiety nowszych wydań (klej PUR od 2018 r.) są bardziej trwałe niż starsze szyte na nitkę – paradoksalnie nitka pękała częściej po 8-10 latach przy intensywnej eksploatacji.
Zalecenia konserwatorskie:
- Wilgotność powietrza 45-55% – powyżej 65% ryzyko pleśni na brzegach
- Temperatura 18-22°C – unikać kaloryferów (skóra pęka przy szybkim wysychaniu)
- Smarowanie oprawy raz w roku balsamem do skóry (np. Collonil, ok. 35 zł/tubka) – 2-3 ml na cały tom
- Wymiana zniszczonych wstążek – usługa introligatorska 25-40 zł za tom, czas 7-14 dni
- Przechowywanie w futerale lub na półce z odstępem 5 mm między tomami (cyrkulacja powietrza)
Renowacja kompletu po 20-30 latach (przeszycie grzbietu, nowa wyklejka, polerowanie złoceń) w pracowni introligatorskiej w Kaliszu czy Krakowie kosztuje 280-450 zł za tom, więc 1120-1800 zł za komplet. Jest to opcja ekonomicznie sensowna, gdy wartość sentymentalna lub historyczna egzemplarza jest istotna (np. brewiarz po zmarłym proboszczu).
Brewiarz cyfrowy vs. drukowany – co wybrać
Od 2003 r. funkcjonuje portal brewiarz.pl (paulini, klasztor Na Skałce w Krakowie), a od 2014 r. aplikacja iBrewiarz na iOS i Android. W 2026 r. korzysta z niej ok. 180 000 użytkowników miesięcznie. Franciszek w przemówieniu do biskupów Polski (2016) zachęcił do korzystania z technologii, ale przypomniał: „Modlitwa potrzebuje rytmu ciała – gestu, klęku, wstania, dotyku karty”.
| Aspekt | Brewiarz drukowany Pallottinum | iBrewiarz / aplikacja |
|---|---|---|
| Koszt 5-letni | 1080 zł (komplet) + 0 zł | 0 zł lub 245 zł (5 x 49 zł PRO) |
| Dostępność offline | 100% | tylko PRO, w darmowej wymaga internetu |
| Czas startu (rano) | 30-60 s (otwarcie wstążek) | 5-10 s (aplikacja) |
| Skupienie / liturgiczność | Wysokie (gest, kartka, brak powiadomień) | Niskie (ryzyko notyfikacji) |
| Trwałość | 20+ lat | 3-4 lata (cykl życia urządzenia) |
| Aktualizacja kalendarza | brak (statyczna) | automatyczna |
Pastoraliści diecezji kaliskiej zalecają model hybrydowy: brewiarz drukowany do codziennej Jutrzni i Nieszporów w stałym miejscu modlitwy (zakrystia, prezbiterium, kaplica domowa), aplikacja w podróży i przy nagłych okolicznościach (szpital, droga). Praktyka modlitwy w naszej parafii potwierdza skuteczność tego rozwiązania – 8 z 12 księży w dekanacie używa obu form.
Historia czterotomowego wydania Pallottinum
Pierwsze polskie wydanie zostało zatwierdzone przez Kongregację Kultu Bożego dekretem z 16 lipca 1982 r. (prot. CD 1015/82) i przez Konferencję Episkopatu Polski na 188. zebraniu plenarnym (czerwiec 1982). Prace translatorskie trwały 14 lat (1968-1982) pod kierunkiem ks. bp. Wacława Świerzawskiego i obejmowały:
- Nowy przekład psałterza (tzw. „psałterz brewiarzowy”) – oparty częściowo na Biblii Tysiąclecia, częściowo na tłumaczeniu ojców pallotynów
- Przekład 1200 hymnów łacińskich z liturgicznego repertuaru (wcześniej niedostępnych po polsku)
- Adaptację 350 lektur patrystycznych z Liturgia Horarum (1971)
- Włączenie polskich świętych (św. Stanisław, św. Wojciech, św. Jadwiga Śląska, bł. Maksymilian Kolbe i in.) do proprium
Kolejne nakłady (1986, 1991, 2006, 2017, 2023) wprowadzały korekty: dodanie nowych świętych kanonizowanych przez Jana Pawła II i Benedykta XVI, aktualizację rubryk po wydaniu trzeciego wzorcowego Institutio Generalis (2002), poprawki tłumaczeniowe (m.in. zmiana „wprowadzić w pokuszenie” na „dopuścić, abyśmy ulegli pokusie” w Modlitwie Pańskiej – dekret KEP z 4 października 2021 r.).
Najczęściej zadawane pytania
Czy można odmawiać brewiarz po łacinie?
Tak. Kanon 928 KPK i OWLG nr 276 dopuszczają język łaciński. Wzorcowe wydanie Liturgia Horarum (Editio Typica Altera, 2000) kosztuje ok. 380-450 euro za komplet z Libreria Editrice Vaticana. W Polsce dystrybuuje je Pallottinum na zamówienie – czas oczekiwania 6-10 tygodni. Benedykt XVI w motu proprio Summorum Pontificum (2007) przypomniał, że duchowni mogą również odmawiać brewiarz w formie nadzwyczajnej z 1962 r. (Breviarium Romanum).
Ile czasu zajmuje pełna Liturgia Godzin dziennie?
Średnio 75-90 minut przy lekturze indywidualnej, podzielone na 5 momentów dnia. Godzina czytań – 25-30 min, Jutrznia – 20 min, modlitwa w ciągu dnia – 10 min, Nieszpory – 20 min, Kompleta – 10 min. W chórze (wspólnie ze śpiewem) Jutrznia trwa ok. 35-40 min, a Nieszpory podobnie.
Co zrobić, gdy zgubię stronę i nie wiem, gdzie czytać?
Najszybsza pomoc to portal brewiarz.pl – po wybraniu daty pokazuje numery stron we wszystkich aktualnych wydaniach Pallottinum (I, II, III, IV) z odnośnikami do psałterza i własnego. Druga opcja – publikacja „Ordo divini officii” wydawana przez kurie diecezjalne na każdy rok liturgiczny (ok. 18-25 zł).
Czy brewiarz można sprzedać lub przekazać?
Tak, brewiarz nie jest sakramentalium konsekrowanym (jak kielich czy patena) ani księgą liturgiczną zarezerwowaną. Można go sprzedawać w księgarniach, przekazywać w spadku, oddawać do antykwariatu. Tradycyjnie księża przekazują własny komplet młodszemu konfratrowi przy okazji jubileuszu lub przejścia na emeryturę.
Jaka jest różnica między Pallottinum a wydaniem Tynieckim?
Pallottinum wydaje oficjalną Liturgię Godzin dla Kościoła w Polsce (zatwierdzoną przez KEP). Wydawnictwo Benedyktynów Tynieckich publikuje Monastyczną Liturgię Godzin – wariant dla zakonów monastycznych z dłuższym psałterzem (cały Psałterz w tygodniu zamiast 4 tygodni) i dodatkowymi godzinami (Vigilie, Laudes monasticae). Dla duchowieństwa diecezjalnego obowiązuje wydanie Pallottinum.
Czy świecki może otrzymać brewiarz w prezencie od parafii?
Tak. W parafii w Goliszewie wspólnota Akcji Katolickiej zakupiła w 2024 r. 8 kompletów wydania skróconego (po 295 zł) dla nadzwyczajnych szafarzy Komunii Świętej. Środki pochodziły z tacy okolicznościowej w niedzielę Chrystusa Króla. Diakon stały ks. dr Łukasz Markowski zaleca, by świeccy rozpoczynali od jednotomowego wydania skróconego i przeszli na czterotomowe dopiero po 2-3 latach systematycznej praktyki.
Jak rozpoznać oryginalne wydanie Pallottinum?
Cechy oryginału: imprimatur abp. Władysława Ziółka (lub kolejnych przewodniczących KEP) na karcie tytułowej, logo Pallottinum (sygnet z literami SAC), ISBN serii 978-83-7014-, papier biblijny z lekkim odcieniem kremowym (nie biały), złocenie brzegów wykonane metodą hot-foil (nie naklejka), wstążki polipropylenowe z metką „Made in Poland”. Reprinty zagraniczne (Niemcy, USA) używają papieru bielszego i mają inną fakturę okładki.
Czy Liturgia Godzin zastępuje różaniec lub Koronkę?
Nie – Liturgia Godzin jest modlitwą liturgiczną Kościoła (czyli oficjalną), różaniec i Koronka do Bożego Miłosierdzia to nabożeństwa prywatne. KKK 1174-1178 wskazuje, że Liturgia Godzin „rozciąga na różne pory dnia uwielbienie i prośbę, wspomnienie historii zbawienia”. Jan Paweł II w liście apostolskim Rosarium Virginis Mariae (2002, nr 4) przypomina, że różaniec uzupełnia, ale nie zastępuje modlitwy liturgicznej.

Redaktor serwisu parafia-goliszew.pl, pasjonat historii lokalnej i kronikarz życia społecznego. Od lat związany z regionem, dba o to, aby najważniejsze informacje z życia parafii docierały do każdego mieszkańca w sposób rzetelny i przystępny.




